KID: het belang om kinderen, ouders en donoren allen recht te doen

Hey,

De afgelopen jaren bouwden we niet alleen bruggen in ons land, we legden ons hart en oor te luister over de landgrenzen heen.

In onze zoektocht naar informatie en anderen, kwamen we al snel in contact met Stichting Donorkind Nederland. Deze organisatie komt op voor de belangen van donorkinderen, donoren en ouders in Nederland.

Hun voorzitter, Ties van der Meer, volgt langs de zijlijn de evoluties en debatten in België. Toen vorige week het opiniestuk van Provoost en Ravelingien in De Standaard verscheen, schreef hij een weerwoord.

Met zijn toestemming mogen we dit vandaag publiceren.
Groet, Steph – Donorkinderen België

Bijdrage van een Nederlandse donor en donorkind aan het Belgische debat

Vorige week stond er een opiniestuk in De Standaard over het recht van donorkinderen om hun afkomst niet te kennen.

Als eerst is het hier van belang om verschillende partijen binnen dit debat te kennen. Zij hebben allen motivaties en belangen en handelen daar ook uit. Om duidelijk te zijn, de schrijver van dit stuk is voorzitter van Stichting Donorkind wat opkomt voor belangen van Nederlandse donorkinderen, donoren en ouders; “Ja die zal dan wel voor openheid zijn” zult u denken. Maar deze schrijver is ook donor, bij een kliniek ja. Er is wat mij betreft geen fundamenteel probleem met verwekking via een kliniek. En eerlijke ouders zijn helden, daar zegt vruchtbaarheid niks over. Wel openheid en eerlijkheid.

Dit debat wordt gevoerd door artsen. Deze hebben, zeker als zij bij een vruchtbaarheidskliniek werken, een duidelijk financieel belang. Registratie vereist tijd en achterhaalbaarheid maakt claims mogelijk na onzorgvuldig handelen. Zij hebben geen belang bij een achterhaalbaar systeem. Aan een gesloten systeem zitten, zoals we zullen zien, sterke nadelen voor alle partijen.

Ethisch gezien als we uitgaan van een categorisch imperatief van Kant (men moet de mensheid nooit als middel maar ook als doel beschouwen) zitten er nogal wat haken en ogen aan. In een anoniem systeem worden zowel donoren als donorkinderen teruggebracht tot middelen om de wens naar kinderen van een ander te stillen. Hier zijn alternatieven voor die niemand rechten ontnemen.

De argumenten van andere partijen, dan artsen, vallen samen met hun belangen. Daarmee is het van belang om deze, soms schijnbare, argumenten eens nader te bekijken.

Allereerst het meest gehoorde bezwaar tegen een achterhaalbaar systeem: er zullen minder donoren komen.

Een argument vaak aangehaald door artsen en wensouders. Klopt dit en geeft het een voorkeur tot een bepaalde handelingswijze aan?

Nederland kent nu bijna 10 jaar een achterhaalbaar systeem. Anonimiteit mag niet meer. Na een korte afname van donoren is het aantal donoren gestabiliseerd is de conclusie in 2012 in een rapport van ZonMW die voor de Nederlandse overheid dit heeft onderzocht. Nergens wordt de maximale wachttijd van 3 jaar overschreden (Winter, et al., 2012).

Maar is het een argument? Ook al zou het kloppen? Is het niet zeer vreemd dat een willekeurig kind, wat toevallig een donorkind is, geen recht heeft op zijn biologische achtergrond omdat andere mensen, wensouders waarmee zij geen enkele relatie heeft, meer kans moeten hebben op een donor?  Waarom moeten donorkinderen rechten of zelfs behoeften ontzegd worden ten behoeve van anderen die zij niet kennen? De partij met de minste macht moet de grootste lasten dragen.

Hiermee worden donorkinderen gezien als middel om het trauma van onvruchtbaarheid voor ouders op te heffen. Dit is traumatisch en verdiend goede begeleiding. Maar met dit trauma is het nog steeds zeer moeilijk om uw kind op te voeden. Op langere termijn niet goed voor ouder en kind. Van ouders die het geheim houden is bekend dat zij jaren worstelen met schuldgevoelens, angst op ontdekking en vinden dat zij ook medisch tekort schieten aan hun kinderen. Terwijl ouders die open zijn geen enkele spijt rapporteren, behalve dat zij soms spijt hebben het niet eerder te hebben verteld (Daniels, Grace, & Gillet, 2011). Op langere termijn is een anoniem systeem dus helemaal niet zo goed voor ouders. Het ondergraaft met angsten de oprechte kwaliteiten die veel ouders hebben om hun kinderen goed op te voeden. Wees een goede ouder, los je trauma’s op voordat je kinderen krijgt.

Belangrijker nog als we toch nog vasthouden aan het argument dat er voldoende donoren moeten zijn. In zowel het Belgische als het Nederlandse systeem hebben donoren geen rechten. Ook zij zijn slechts middel in het opheffen aan het gemis aan kinderen.

Ook op deze wijze is het argument dat er bij een achterhaalbaar systeem minder donoren zouden komen niet juist. In 1998 is er een klein onderzoek gedaan wat snel eens zou moeten worden herhaald. Mannen werden ondervraagd of zij bloed of spermadonor zouden willen worden. Hieruit kwam naar voren dat de meest aangevoerde reden om geen sperma te doneren was dat ‘er dan kinderen zouden zijn die ze nooit zouden ontmoeten’ (Emond & Scheib, 1998).

Er zijn dus sterke aanwijzingen dat het aantal donoren sterk omhoog gebracht kan worden door over te gaan op een werkelijk open systeem. Wanneer niet alleen donorkinderen het recht hebben om hun biologische achtergrond te kennen maar ook donoren enige informatie over hun biologische nageslacht zouden krijgen. Waarom zien we dit niet in Nederland? Ook daar hebben donoren geen zekerheid om hun nageslacht te leren kennen. Kortom alle mannen die misschien wel donor zouden willen worden maar dat niet doen omdat zij niet kunnen verdragen dat artsen uit zijn op status en geld, ouders waarschijnlijk liegen tegen hun kind en het nageslacht wat zij niet zullen leren kennen. De grootste groep potentiële donoren laten we links liggen!

Waarom worden deze niet geworven? Waarom zegt men dat verregaande anonimiteit een oplossing is? In feite lijkt onder het mom van een kinderwens met name het trauma van onvruchtbaarheid verzwegen te worden.

Artsen, die zeker geen opvoedkundigen zijn, hebben blijkbaar meer oog voor hun financiële belangen dan die van ouders, kinderen of donoren. Ouders worden in een lastige positie gebracht. Onvruchtbaarheid is voor een koppel zeer traumatisch. Gelukkig is dit een trauma wat wel te verhelpen. Maar ook dit is niet in het belang van de arts.

De praktijk om dit trauma niet te verwerken maar dit over te brengen op de volgende generatie, door de bijzondere vertrouwensband tussen ouder en kind te verbreken, te jokken over verwantschap is niet ethisch en doet geen recht aan de schoonheid die wij als samenleving in goed ouderschap zien.

Ties van der Meer
Stichting Donorkind
facebook Stichting Donorkind
twitter @donorkind
contact: info@donorkind.nl

Geciteerde werken
Daniels, K., Grace, V., & Gillet, W. (2011). Factors associated with parents’ decissions to tell their adult offspring about the offspring’s donor conception. Human Reproduction .

Emond, M., & Scheib, J. E. (1998). Why Not Donate Sperm? A Study of Potential Donors. Evolution and Human Behavior , 313-319.

Winter, H., Dondrop, W., Ploem, M., Woestenburg, N., Akerboom, C., Legemaate, J., et al. (2012). Evaluatie Embryowet en Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting. ZonMW. Zoetermeer: Schultenprint.

 

Advertenties

2 gedachten over “KID: het belang om kinderen, ouders en donoren allen recht te doen

  1. Wat een fijn en informatief artikel. Ik ben het volledig met je eens. Het belang en de rechten van het kind horen voorop te staan. Elke goede ouder in spe moet zijn of haar eigen belang opzij kunnen zetten en verdriet verwerken alvorens een gezin via kid proberen te stichten. Eeuwig liegen tegen je kind lijkt me verstikkend en doodongelukkig makend.

    Ga zo door!
    Een mogelijke kid-ouder in spe.
    http://mamazonderkind.wordpress.com

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s