Adoptie reikt verder dan een driehoek

Vorige week vrijdag organiseerde het Steunpunt Adoptie aan avond waarbij gezicht werden gegeven aan de befaamde adoptie-driehoek: geadopteerden, afstandsouders, evenals adoptieouders kregen er het woord en deelden elk hun verhaal.

Elke getuigenis weekte iets los en verving enige onwetendheid naar besef maar ook herkenning. De avond zorgde voor een onvermijdelijke kritische blik op de gevolgen die zulke constructies met zich teweeg (kunnen) brengen, maar je voelde ook de liefde, begrip en steun voor elkaar. Een serene avond zonder veroordeling in levens waar er al te vaak werd en wordt geoordeeld.

De avond begon met carpoolen. Twee onbekenden sprongen in mijn wagen en al snel werden vragen van beiden kanten afgevuurd: hoe is het als geadopteerde in Vlaanderen op te groeien, heb je gezocht, heb je gevonden, wat weet je, hoe ga je er mee om, kan je bij iemand terecht, hoe is je band met je adoptieouders, wat zijn standaardvragen die je krijgt, welke opmerkingen kwetsen, kwam je in een goed gezin terecht, …

Omgekeerd werd een hele nieuwe wereld ontdekt en heel wat raaklijnen vastgesteld: weet jij wie je biologische ouder is, hoe bedoel je: je kan tientallen halfbroers/zussen hebben, hoeveel heb jij gekost, voel je je ook anders, kan je er met je ouders over praten, wat doet dat met je, wil je weten, kan je weten, is je dossier ‘verdwenen’, voel je je soms alleen, …

Bij aankomst stelde ik me voor aan iemand van het Steunpunt. Daar mijn huidskleur niet verraadt dat ikzelf niet opgeroeide bij mijn beide biologische ouders, stelde ik me voor als ‘half-geadopteerd’. Er volgde een ongemakkelijke stilte van haar kant. De geadopteerden die me hadden vergezeld lachten er hartelijk mee en we betraden de zaal.

De avond werd in twee luiken opgesplitst: het eerste deel besloeg het individueel startpunt, het tweede deel de zoektocht, verwerking en verdere leven.

San-Ho vertelde hoe hij als jongetje in Zuid-Korea op straat werd gevonden en naar een weeshuis werd gebracht. Hij was nog maar een kleine peuter en verkeerde in slechte gezondheid. Hij werd geadopteerd door een Belgische alleenstaande moeder, die nog een aantal kinderen onder haar vleugels had toegewezen gekregen. Hij werd onderworpen aan de tirannie van een persoon die niet in staat was voor kinderen te zorgen.

Toen hij 17 was verliet hij het nest. Zijn jeugd achterwege latend bouwde hij een gelukkig leven op, startte zelf een gezin en is nu de trotse vader van 3 kinderen. Je identiteit wordt voor een groot stuk bepaald door je afkomst. Zijn roots lieten hem niet los, en hij zoekt ze ook steeds vaker op: door reizen, zijn engagementen voor de belangen en de gemeenschap van geadopteerden, maar ook door zich te verdiepen in de Koreaanse keuken. Hij heeft zijn geboorteouders (nog) niet gevonden, en vertelde ons dat er een stukje van hem altijd zal blijven verlangen naar antwoorden. Hij deelde ook mee dat zijn kinderen eenzelfde nieuwsgierigheid ervaren naar hun afkomst, hun biologische grootouders, de cultuur, het land, …

Babitha is een mama van drie kinderen. Ze is geboren in India, maar getogen in een West-Vlaams dorp bij een gezin dat biologische kinderen had. Desondanks het warme nest vertelde ze het moeilijk had gehad tijdens haar jeugd. Ze voelde zich anders in een dominerende blanke leefwereld waar ze in terecht was gekomen. Ze had het gevoel dat ze er nooit echt bij hoorde. Haar adoptieouders trachten met de beste bedoeling, maar vaak ook wat onbeholpen en onwetend, haar te steunen doch kon ze het gevoel van zich niet afschudden dat ze vooral dankbaar moest zijn. Dè kaart die andere kaarten van tafel veegt. Het luidt een eenzaamheid in omdat het steeds dieper wegstoppen van andere gevoelens de holte alleen maar groter maakt.

Ze had veel en vooral lieve vrienden maar het gemis was en bleef er. Vaak voelde ze zich alleen, verloren en ontworteld.

Na een rollercoaster van zoeken en (nog) niet vinden, besloot Babitha een soort van tijdscapsule te maken in haar tuin. Het is een doos waar zij, en haar kindjes, dingen insteken zoals een armband, een prent of een brief. Ze vertelde dat de capsule haar, maar ook haar kinderen hielpen: het bracht rust in een hart waar af toe een wervelstorm door trekt.

Die avond zou ze een brief voorlezen die ze had geschreven voor haar moeder. De brief verwoordde de grote wens om zich één keer geborgen te voelen in de armen van haar mama. Een rewind naar het moment dat haar moeder haar achterliet, en in de plaats haar uit handen te geven, haar insluit en omhult door koestering. Zich kunnen aandrukken, even van de grote boze wereld verdwijnen en je veilig te voelen omdat je (terug) samen bent.

Geen enkele gevoelige ziel hield het op dat moment droog.

In het adoptiepanel namen ook twee afstandsmoeders deel. Duidelijk bewogen door de brief van Babitha, hoorden we hun kant van het verhaal.

Maria was 19 toen ze onverwacht zwanger werd. Het duurde een tijd voor de verloochening een besef werd. Beschaamd bracht ze haar oudste zus op de hoogte. Die ging op haar beurt het nieuws aan hun moeder vertellen. Voor haar was er geen sprake dat het kind gehouden zou worden, en ze gebood haar dochter pas naar huis terug te keren wanneer het kind afgestaan was.

Maria werd ondergebracht in een soort van opvangtehuis. Toen de buik niet meer te ontkennen viel, mocht ze zelfs niet meer naar familiefeestjes komen. Ze beviel iets sneller dan verwacht. Op 1 december werd haar zoon geboren. 3 dagen later zat ze met lege buik en handen in de living van het ouderlijke huis alwaar de jongste telg van haar broer in haar handen werd gelegd.

Over haar zoon werd er niet gesproken. Jaren later zou Maria een nieuwe man leren kennen. Op het 2e afspraakje vertelde ze hem dat ze ooit een kind had gekregen en afgestaan. Haar vriend maakte hier geen probleem van, maar verzocht het gegeven niet te vertellen aan zijn ouders.

Ze werd zwanger. En alsof de goden er gemoeid mee waren, beviel ze op dezelfde dag als haar eerste zoon: 1 december. Later zou ze nog een kind krijgen.

Haar eerste zoon is echter ze nooit vergeten. Diep van binnen hoopte ze dat hij ooit op zoek zou gaan naar haar. Tientallen jaren gingen voorbij. Door een toevallig gesprek met een vriendin, besloot Maria een teken van leven te geven via FIOM.

De jongeman was inderdaad gaan zoeken. FIOM regelde een ontmoeting en niet veel later zaten ze samen aan een tafel. Maria vertelde dat het heftig en best onwezenlijk was om een man te ontmoeten die ze even als baby heeft gekend: twee vreemden voor elkaar doch verbonden door verwantschap en gelijkenissen. Maria kreeg er niet alleen een zoon bij, maar ook een schoondochter en kleinkinderen. Ze heeft ondertussen ook de adoptievader van haar zoon leren kennen: een ontzettend lieve man die haar vertelde hoe dankbaar hij en zijn ondertussen overleden vrouw, waren om een fantastische zoon in hart en armen te kunnen sluiten.

Als moeder is ze blij met de kans die ze kreeg haar kind te kunnen leren kennen. Het schaamtegevoel ebte weg, aanvaarding en verwerking kwam in de plaats. Hun verhaal werd een geheel in de plaats van elk een deel.

De twee adoptieouders vertelden op hun beurt hoe ze elk hun adoptiekinderen met open armen hadden ontvangen, hun kinderen de ruimte en vrijheid geven hun dromen, maar ook antwoorden na te jagen. Samen met hun kinderen, als een gezin, zijn ze op zoek naar de puzzelstukjes die de ander nodig had te vinden. Als echte ouders staan ze open om onbaatzuchtig hun kinderen datgeen aan te reiken dat ze nodig hebben om zich ten volle te kunnen ontplooien.

Vaak en ten onrechte wordt gesteld dat adoptie, net als donorconceptie, een ‘normale‘ en zoveelste manier om een gezin te vormen. Normalisering ter geruststelling en verloochening van onvermijdelijke implicaties op kind, biologische ouders, families, (wens)ouders en siblings.

Want het gegeven beslaat meer dan 1 driehoek. Net omdat het kind de enige partij is die geen zeggenschap noch keuze heeft in de adoptie, is het noodzakelijk dat ter compensatie hiervan net alle belangen van het kind toegekend (kunnen) worden. Alleen zo wordt het verlies iets dragelijker en krijgt het kind de beste kansen om zich volledig(er) te kunnen definiëren in het leven en de maatschappij.

Groet,
Steph

Advertenties

Een gedachte over “Adoptie reikt verder dan een driehoek

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s